Tổng Quan Về Bệnh Rối Loạn Tiêu Hóa

tổng quan về bệnh rối loạn tiêu hóa

Một lý do khiến mọi người thường xuyên đi đến hiệu thuốc hoặc văn phòng bác sĩ là tìm ra giải pháp cho rối loạn tiêu hóa. Rất nhiều người đã và đang bị ảnh hưởng bởi căn bệnh khó chịu này. Hàng triệu người trên khắp thế giới có một số vấn đề về tiêu hóa, vĩnh viễn hoặc thoáng qua. Đối với phần lớn trong số họ, các bệnh về đường tiêu hóa là một nguồn gây phiền toái trong cuộc sống hằng ngày. Ngay cả khi họ không thích nói về nó, điều đó không có nghĩa là nó không tồn tại. Số lượng người chết do các vấn đề tiêu hóa tương đối cao, và đó là lý do tại sao nó cần nghiên cứu và tìm ra hướng giải quyết phù hợp.

Rối Loạn Tiêu Hóa Là Gì?

Rối loạn tiêu hóa thực tế là những “phiền não” của đường tiêu hóa (Gastrointestinal tract – GI). Các bệnh về đường tiêu hóa ảnh hưởng đến thực quản, dạ dày, đại tràng (ruột già) và trực tràng. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể bỏ qua các cơ quan tiêu hóa phụ như gan, túi mật và tụy.

Đường tiêu hóa là một trong những hệ thống phức tạp nhất trong cơ thể người. Các ống cơ bắp dài như một máy ép nước trái cây và sản xuất ra các men tiêu hóa (enzyme) giúp phân hủy thực phẩm thành các nguồn dinh dưỡng cho cơ thể hấp thụ, chẳng hạn như protein, chất béo, carbohydrate, vitamin…

Điều thú vị là hệ thống tiêu hóa của chúng ta không thụ động. Ngược lại, nó có khả năng nhận thức được những gì đi qua nó và phản ứng phù hợp với từng đối tượng. Nó nhạy cảm với thực phẩm và cả với stress.

Căng thẳng, mệt mỏi có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiêu hóa, nó làm chậm hoặc gián đoạn khả năng tiêu hóa trong một thời gian nhất định. Trên thực tế thì đường tiêu hóa của chúng ta nằm dưới sự tấn công gần như liên tục trong suốt quá trình sống. Rối loạn tiêu hóa gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần của một người.

Có rất nhiều loại bệnh về đường tiêu hoá:

  • Trào ngược dạ dày thực quản (Acid reflux): Trào ngược acid hoặc GERD (Gastroesophageal Reflux Disease) là một tình trạng bệnh lý trong đó acid từ dạ dày di chuyển lên thực quản.
  • Loét dạ dày (Peptic Ulcer): Bệnh nhân trải qua các vết loét mở trong lớp lót của thực quản, dạ dày hoặc ruột non.
  • Sỏi mật (Gallstones): Những hòn đá này là những hạt rắn xuất hiện do cholesterol cứng. Hơn 70% sỏi mật được làm từ cholesterol.
  • Viêm túi thừa (Diverticulitis): Túi thừa trong đại tràng có thể vỡ gây ra các vấn đề khi chúng bị viêm nhiễm.
  • Bệnh Celiac: Những người bị bệnh celiac không thể ăn các thực phẩm có gluten, vì protein này gây ra phản ứng miễn dịch không mong muốn.
  • Thoái vị gián đoạn (Hiatal Hernia): Thoát vị là một bệnh mà trong đó một phần của dạ dày làm theo cách của nó để mở cơ hoành và khoang ngực.
  • Xơ gan (Cirrhosis): Nhiều nguyên nhân khác nhau có thể làm cho tế bào gan bị viêm hoặc tổn thương. Nếu không chữa hoặc loại bỏ những nguyên nhân tác hại, gan sẽ bị xơ (fibrosis). Từ xơ, gan sẽ biến thành chai (cirrhosis).
  • Co giật động kinh (Seizure): Sự bùng nổ hoạt động điện trong não gây ra chứng đột quỵ hoặc động kinh.
  • Ung thư đại tràng (Colon cancer): Ung thư đại tràng có thể xảy ra ở đại tràng cũng như trực tràng. Nó cũng được đề cập đến ung thư đại trực tràng.

Không nghi ngờ gì nữa, các triệu chứng phụ thuộc rất nhiều vào vấn đề. Những ai có lý do để nghi ngờ mình bị rối loạn tiêu hóa thì cần phải đi khám ngay. Người bệnh nên tham khảo ý kiến từ một bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, không nên ở nhà suy đoán hoặc sử dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Một số lượng lớn các bệnh rối loạn tiêu hóa liên quan đến gien và các đột biến của chúng. Nhiều khảo sát cho thấy, người bị rối loạn tiêu hóa thường có khuynh hướng di truyền trong gia đình, một số bệnh ở đương tiêu hóa như chứng khó tiêu, hội chứng ruột kích thích đều có liên quan đến các yếu tố di truyền. Bên cạnh đó, tình trạng nhiễm vi khuẩn Hp có thể xảy ra trong một gia đình do lây lan qua đường ăn uống và sinh hoạt chung.

Các Triệu Chứng Của Rối Loạn Tiêu Hóa

Một số triệu chứng dễ nhận biết của rối loạn tiêu hóa là:

  • Táo bón
  • Chảy máu
  • Tiêu chảy
  • Nôn liên tục
  • Chứng đau nhói hoặc khó nuốt
  • Nôn mửa
  • Mệt mỏi
  • Phình bụng
  • Đau bụng
  • Giảm cân
  • Ợ nóng

Các biểu hiện đã đề cập ở trên chỉ ra rằng, một cái gì đó không phù hợp đang xảy ra với hệ thống tiêu hóa của chúng ta. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là những triệu chứng này có liên quan đến vấn đề ăn uống, đường tiêu hóa bị dị ứng với một số loại thực phẩm, vì vậy bệnh nhân nên được bác sĩ tư vấn kỹ càng. Chỉ có bác sĩ mới có khả năng xác định chính xác tình trạng rối loạn tiêu hóa mà bạn đang gặp phải.

phương pháp điều trị bệnh rối loạn tiêu hóa

Cách Chẩn Đoán Bệnh Rối Loạn Tiêu Hóa

Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa là điều quan trọng nhất để tìm ra cách điều trị hiệu quả và tránh các biến chứng nguy hiểm. Đây là các xét nghiệm phổ biến được thực hiện để chẩn đoán các vấn đề về tiêu hóa:

Kiểm tra thể chất

Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ khám sức khỏe tổng quát để giải quyết các mối quan tâm về hệ thống tiêu hóa. Những gì bác sĩ thực hiện là tìm kiếm các triệu chứng cổ điển về đường ruột. Bụng được quan sát từ nhiều góc độ khác nhau. Bác sĩ đặt ống nghe lên bụng và nhấn xuống để xem người bệnh có cảm thấy đau không. Trong trường hợp bệnh trĩ, bác sĩ phải chèn một ngón tay vào trực tràng và kiểm tra các bất thường.

Xét nghiệm máu

Mục đích của việc xét nghiệm máu là tìm các kháng thể hình thành chống lại một số protein nhất định, thường liên quan đến rối loạn tiêu hóa và vi khuẩn H. pylori. Bác sĩ chuyên khoa đường ruột có thể chọn thực hiện một số xét nghiệm, chẳng hạn như xét nghiệm không dung nạp lactose và xét nghiệm máu.

Chụp CT vùng bụng

Thường thì các bác sĩ sẽ sử dụng các xét nghiệm hình ảnh trong quá trình chẩn đoán. Chụp cắt lớp vi tính là một phương pháp cho phép bác sĩ xem ngực và vùng bụng từ các góc nhìn khác nhau. Bệnh nhân chỉ cần ngồi trên một chiếc máy quét CT. Các cơ quan được quét là gan, thận, tụy, lá lách, túi mật, buồng trứng, động mạch chủ, ruột non và ruột già.

Nội soi đại tràng ảo

Kỹ thuật nội soi ảo (Virtual colonoscopy) được sử dụng để tìm ra ung thư đại tràng và giải quyết các vấn đề khác như chảy máu túi mật. Phương pháp chẩn đoán này không gây đau cho bệnh nhân. Một máy chụp CT và MRI được sử dụng để tạo ra một hình ảnh 3D của lớp lót bên trong đại tràng.

X-quang đường tiêu hóa

Đây là kỹ thuật bác sĩ sử dụng tia X, fluoroscopy và barium để xem hệ thống tiêu hóa. Mọi thứ từ thực quản đến tá tràng đều được kiểm tra.

Phương Pháp Điều Trị Rối Loạn Tiêu Hóa

Điều trị rối loạn tiêu hóa bao gồm thuốc và thay đổi lối sống.

Thuốc men

Các vấn đề về tiêu hóa không gây nguy hiểm cho sức khỏe nghiêm trọng, như buồn nôn, tiêu chảy hoặc táo bón không cần bất kỳ liệu pháp nào. Thuốc chỉ được sử dụng khi thực sự cần thiết khi bệnh kéo dài hoặc làm giảm ảnh hưởng của triệu chứng.

Một số loại thuốc thường sử dụng là viên hydroxit nhôm, ranitidine, bọt hydrocortisone acetate…Toàn bộ danh sách dài và không thể sao chép ở đây.

Thay đổi lối sống

Việc quan trọng nhất mà một người bị bệnh đường tiêu hóa phải làm là thay đổi thói quen ăn uống của mình. Rất nhiều điều kiện sức khỏe liên quan đến rối loạn tiêu hóa là do thực phẩm gây ra.

Một số người không phù hợp với thực phẩm có nhiều gia vị, nhiều chất béo, sôcôla, bắp cải, thức uống đầy chất caffeine…Về cơ bản, người bệnh sẽ được bác sĩ tư vấn chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng của mình.

Không chỉ là điều quan trọng đối với bệnh tiêu hoá phải ăn đúng loại thức ăn, nhưng cũng rất quan trọng đối với họ để ăn ba đến năm lần một ngày và giữ hydrat. Hydrat hóa là một yếu tố thiết yếu khi nói đến quá trình tiêu hóa, giữ thực phẩm di chuyển qua ruột và làm cho nó có thể để nó thoát khỏi cơ thể con người.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người quan tâm đến trọng lượng và thường xuyên tập thể dục ít khi phải đối mặt với những phiền toái của đường tiêu hóa. Tập thể dục thực sự có sức mạnh đẩy nhanh tiến trình tiêu hóa, thường kéo dài từ 24 đến 72 giờ.

Ngoài ra, Stress cũng gây ra một số ảnh hưởng trên cơ thể người, đặc biệt là trên hệ thống đường tiêu hóa. Một vài năm trước đây, người ta tin rằng, những người hay căng thẳng, lo lắng thường bị chứng khó tiêu. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra sự căng thẳng còn góp phần vào sự phát triển của các bệnh như loét dạ dày và dị ứng thực phẩm.

Chúng ta không thể tránh căng thẳng trong thế giới hiện đại. Tuy nhiên, vì sức khoẻ của mình, bệnh nhân cần phải nỗ lực giảm nó. Điều này có thể đạt được thông qua các bài tập thư giãn, đi bộ và thiền.

Sống Với Các Bệnh Về Đường Tiêu Hóa

Sống chung với rối loạn tiêu hóa về cơ bản có nghĩa là sống trong suốt cuộc đời còn lại với các triệu chứng như tiêu chảy, chảy máu và đau bụng.

Nói cách khác, người bệnh phải trải qua những khó chịu đáng kể. Mọi người thường xấu hổ khi thảo luận các vấn đề này với người khác. Họ hy vọng rằng các triệu chứng của mình sẽ tự biến mất và họ sẽ có thể sống một cuộc sống bình thường.

Điều này rất nguy hiểm, cho dù vấn đề là xấu hổ đến mức nào thì mọi người vẫn phải thảo luận với ai đó, tốt nhất là một chuyên gia về đường tiêu hóa.

Nó sẽ là lý tưởng nếu không có rối loạn tiêu hóa, nhưng tiếc là chúng ảnh hưởng đến một số lượng đáng kể của người dân trên toàn thế giới. Những người phải sống với một số bệnh tiêu hóa mãn tính không có lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận tình trạng này và tìm cách cải thiện nó.

Chúng ta có thể sống tốt với rối loạn tiêu hóa bằng cách nỗ lực thay đổi những thói quen tiêu cực và cập nhật những phương pháp điều trị mới.

Một Số Quan Niệm Sai Lầm Về Rối Loạn Tiêu Hóa

Hút thuốc lá làm giảm chứng ợ nóng

Một số người cho rằng, hút thuốc lá có thể làm giảm chứng ợ nóng vì nó ngăn ngừa hoạt động của cơ vòng thực quản thấp giúp giữ axit trong dạ dày. Điều này là sai lầm, không có sự liên quan giữa thuốc lá và ợ nóng, ít nhất là không có kết quả thực nghiệm.

Điều gì xảy ra với một người hút thuốc lá khi cơ vòng thực quản bị viêm, kết quả là đau và các biểu hiện tương tự khác. Không, hút thuốc lá không phải là cách chữa bệnh cho chứng ợ nóng mà ngược lại.

Nicotin là một thành phần quan trọng của thuốc lá, có thể làm giãn và suy yếu cơ vòng cơ ở thực quản dưới, làm cho acid trong dạ dày trào ngược lên thực quản gây ra cảm giác bỏng rát.

Hút thuốc cũng có thể làm giảm tiết nước bọt ở miệng, bình thường nước bọt sẽ được tiết ra để rửa trôi acid từ miệng, họng và thực quản xuống dạ dày, làm trung hòa axit trong dạ dày. Bên cạnh đó, thuốc lá còn kìm hãm dạ dày tiết ra chất bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi bị tổn thương bởi axit.

Gây ho làm tăng áp lực vùng bụng: Người hút thuốc lá thường hay bị ho nhiều. Bác sĩ Rahul Pannala: “Mỗi lần bạn bị ho sẽ tăng trào ngược vì làm tăng áp lực bụng. Áp lực đó tạo điều kiện cho acid trào ngược lên thực quản”

Giảm lượng máu cung cấp cho dạ dày: Hút thuốc lá không chỉ làm giảm lượng máu đến tim hoặc cơ bắp gây đau ở những mô này, mà còn làm giảm lưu lượng máu suy giảm tới đường tiêu hóa. Nicotin có thể gây xơ vữa động mạch, giảm lượng máu cung cấp cho dạ dày gây rối loạn tiêu hóa làm cho các bệnh lý về dạ dày thêm trầm trọng hơn.

Không đi đại tiện mỗi ngày là xấu

Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng, đi cầu thường xuyên có nghĩa là sự chuyển đổi thức ăn qua đường tiêu hóa hoạt động tốt. Trên thực tế thì việc đại tiện mỗi ngày là bất thường.

Nếu bạn đi ngoài nhiều hơn 3 lần/ngày cùng với chất thải quá lỏng, có nước thì hẳn bạn đang gặp vấn đề về đường ruột. Tuy nhiên, nếu bạn đi ít hơn 3 lần/tuần, mỗi lần đi gặp khó khăn thì bạn cần chú ý đến chế độ nghỉ ngơi, uống nhiều nước, ăn nhiều chất xơ như ngũ cốc, trái cây, rau cải để cải thiện tình trạng táo bón này.

Bệnh thần kinh Celiac rất hiếm

Theo thống kê thì khoảng 1 trên 100 người mắc bệnh celiac. Các dấu hiệu của căn bệnh này rất giống với những biểu hiện cụ thể là tiêu chảy, đầy hơi và bụng trương phình. Thông thường trẻ em và người lớn cũng bị bệnh celiac.

Cần làm sạch đại tràng thường xuyên

Đôi khi chúng ta cần thanh lọc đại tràng để giúp cơ thể loại bỏ chất độc. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào nói rằng thủ tục này rất hữu ích trong trường hợp rối loạn tiêu hóa. Khi một người bị nhiễm trùng đường ruột hoặc co thắt đại tràng thì không được làm sạch đại tràng.

Có mối liên hệ giữa bệnh co thắt đại tràng (ruột kích thích) và các vấn đề tâm lý

Người ta gợi ý rằng, các vấn đề tâm lý như trầm cảm, lo lắng dẫn đến sự phát triển của bệnh co thắt đại tràng. Các nhà nghiên cứu không biết chính xác nguyên nhân của vấn đề sức khoẻ này. Tuy nhiên, họ có niềm tin là bệnh ruột kích thích là do vi khuẩn hoặc nhiễm virut chứ không phải bởi các vấn đề tâm lý. Không thể phủ nhận tình trạng bệnh có thể trầm trọng hơn nếu bệnh nhân mắc chứng trầm cảm hoặc lo lắng thái hóa, nhưng nó không phải là tác nhân cơ bản.

Nguồn: aaom.org

Bình Luận

avatar